Aşırı Aktif Mesane

Aşırı aktif mesane (AAM) İdrar sıkışma hissi, sık idrara çıkma ve gece idrar yapmak için uyanma gibi semptomların bir arada görülmesi olarak tanımlanır.

• Sıkışma hissi: Aniden gelen, bekletilmesi zor hatta mümkün olmayan idrar boşaltma isteği
  Sıkışma hissi ile birlikte idrar kaçırma da gözlenebilir

• Gündüz sık işeme: Hasta gün boyunca çok sık idrar boşalttığını ifade eder.  Hastanın sıvı alımı ile ilişkilidir. 8 veya daha fazla idrara çıkma olarak tanımlanır.
• Noktüri (gece işemesi): Kişinin bir veya daha fazla idrar boşaltmak için gece uyanmak    zorunda kalmasıdır.

Kesin olarak tanımlanabilir bir neden tespit edilmemiştir.

AAM semptomlarını açıklayacak idrar yolu enfeksiyonu veya belirgin bir patoloji olmamalıdır.
Şikayetlerin süresi, şiddeti ve sıklığı değerlendirilmelidir. Günlük sıvı alımı, kafein ve alkol tüketimi, eşlik eden hastalıklar ve kullanılan ilaçlar, geçirilmiş ameliyatlar, kabızlık, pelvik prolaps varlığı sorgulanmalıdır.

3 günlük işeme günlüğü (basılı veya dijital) ve idrar testi yapılmalıdır.

Fizik muayenede temel olarak pelvik taban kas gücü, ürogenital atrofi, pelvik organ sarkması ve öksürünce, hapşurunca idrar kaçırma varlığı değerlendirilmelidir.

Öncelikle konservatif tedaviler önerilmeli, hastanın fayda görmemesi halinde sırasıyla medikal ve cerrahi tedavilere geçilmelidir.

Yaşam tarzı düzenlemeri

– Kilolu hastalarda kilo verme ve kilo kontrolü
– Kafein, çay, gazlı içecekler vb sıvı alımının düzenlenmesi
– Sigaranın bırakılması

Davranışsal tedaviler

– Zamanlı işeme (sabit, önceden belirlenmiş zaman arlıklarında tuvalete gitme)
– Mesane eğitimi (giderek artan işeme aralıkları ile planlanmış işeme rejimi)

Fizik tedaviler
– Pelvik taban kas eğitimi
– Elektriksel stimülasyon

AAM medikal tedavisinde farklı ilaçlar (antimuskarinikler ve β-3 reseptör agonisti) kullanılmaktadır. Etkileri benzer olsa da hastalara göre farklılıklar gösterebilir. Tedavi sürecinin düzenlenmesinde en önemli etkenlerden birisi yan etkilerdir.

İlaç tedavisi başlanan hasta erken dönemde (4 hafta) kontrole çağırılmalı ve tedavi etkinliği ile yan etkiler açısından değerlendirilmelidir
Bu kontrolde eğer reçete edilen ilacın etki göstermediği saptanırsa doz artırımı yapılabilir, tedaviye farklı bir ilaç ile devam edilebilir veya bu ilaçlar birlikte verilebilir.

Ülkemizde ilaç tedavilerinden fayda görmeyen hastalara öncelikle idrar kesesi duvarına botulinum toksin enjeksiyonu yapılmaktadır.

Botox Enjeksiyonu

Mesane (idrar kesesi) duvarına yapılır. Başlangıç dozu 100 Ü enjeksiyon
– etki 7-14 günde başlar, ortalama 6-9 ay sürer.
– etkisi geçicidir, tekrarlayan enjeksiyonlar gerekebilir.
– yan etkisi oranı düşüktür.
Botulinum toksin enjeksiyonundan fayda görmeyen hastalara ise mesane pili (sakral nöromodülasyon) uygulanabilmektedir.

Sakral Nöromodülasyon (SNM) (Mesane Pili)

İdrar kesesinin sinirsel uyarılımını düzenleyerek etki eder
– iki aşamalı uygulanır.
– ilk aşamada (test periyodu) semptomlarda %50 düzelme sağlanırsa ikinci aşamada kalıcı implantasyon yapılır.
– etki oranı %42-83
– uzun dönem etkili
– en sık yan etki pil bölgesinde ağrı

Sistoplasti/Üriner Diversiyon

Uygulanan tüm tedavilere cevap vermeyen hastalarda idrar kesesinin kapasitesini arttırmaya veya idrarın bağırsaklar yardımıyla karın duvarına alınmasına yönelik ameliyatlardır. Son basamak tedaviler olarak uygulanır.