Üretra Darlığı

İdrarın vücut dışına atıldığı idrar kesesinden sonraki bölümdür. Üretra erkeklerde kadınlara göre daha uzundur.

Üretra ve çevresindeki dokunun yaralanması veya hasar görmesi sonucu idrar kesesinden sonraki kanalın kısmen ya da tam olarak daralmasıdır.

İdrar mesaneden rahat bir şekilde dışarı atılamaz. İdrar mesaneden tam olarak boşaltılamadığı için idrar kesesinde birikir. Üretra darlığı erkeklerde daha fazla gözükse de, kadınlarda da gözlenmektedir.

Üretra darlığının en önemli nedeni özellikle erkeklerde gelişmekte olan ülkelerde trafik kazalarına bağlı travmalar oluştururken, gelişmiş ülkelerde yapılan cerrahi müdahaleler (sonda takılması, prostat ameliyatları, radyoterapi) ön plana çıkmaktadır. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar da üretra darlığına neden olabilmektedir.

Kadınlarda daha az tanı konulsa da darlık enfeksiyon, uygulanan cerrahi müdahaleler ve travma sonrası gelişebilmektedir.

Darlıklar birkaç milimetre ile birkaç santimetre arasında olabileceği gibi, erkeklerde 8 cm üzerinde olan pan-üretral darlıklar da gözlenebilmektedir.

Hasta normal zamandan daha fazla sürede idrarını ıkınarak yapar. İdrar kesesini tam olarak boşaltamadığı için sık idrara çıkar. İdrar akışı zayıflar. idrarın tam boşaltılamaması zamanla idrar yolu iltihabına yol açacağından idrar yaparken yanma sızlama gelişir.

Üretra darlığına gerekli müdahale yapılmazsa idrar kesesindeki kaslar önündeki tıkanıklığı yenmek için normalden daha fazla kasılmak zorunda kalır. Bu zamanla mesanenin yorulmasına ve idrarı boşaltmakta zorlanmasına neden olur. İlerleyen dönemlerde idrarın boşaltılamaması böbreklerde genişlemeye neden olarak böbrek hasarına neden olabilir.

Üretranın tam kopması veya kapanması durumunda hasta idrarını yapamaz.

Üretra darlığı tanısı için öncelikle nedeni sorgulanmalı ve fizik incelemede kaza veya geçirilmiş ameliyatlara bağlı izler var mı? kontrol edilmelidir. Hasta idrarını yapabiliyorsa işeme testi (Üroflowmetri) ile idrar akım hızına bakılmalıdır.

Erkek hastalarda en önemli tanı yöntemi ‘üretrogram’ dediğimiz üretranın içerisine röntgen altında ilaç vererek kanalın görüntülenmesidir. İdrarını tam yapamayan hastalarda göbek altından idrar kesesine yerleştirilen sonda (sistostomi) mevcuttur. Bu hastalarda hem bu sondadan hem de penis ucundan ilaç vererek film çekilmelidir.

Tanı amacıyla sık kullanılan bir yöntem endoskopik (sistoskopi) incelemedir. Kamera yardımıyla üretra; darlık bölgesine kadar, mümkünse idrar kesesine kadar incelenir. Özellikle kadın hastalarda sistoskopi ile tanı son derece önemlidir.

Üretranın tam kopması veya kapanması durumunda hasta idrarını yapamaz.

Öncelikle darlık nedeniyle hasta idrarını yapamıyorsa; idrar sondası veya göbek altından idrar kesesine kateter yerleştirerek (suprapubik kateter) acil durum giderilmeli ve hasta rahatlatılmalıdır.

Tanısal testler sonrasında darlık yeri, uzunluğu ve derecesi belirlendikten sonra tedavi seçeneği planlanmalıdır.

En sık uygulanan teknik kamera yardımıyla kapalı olarak soğuk bıçakla dar alanın saat 12 hizasından “internal üretrotomi” dediğimiz yöntem ile kesilmesidir. Amaç dar bölgenin genişletilmesidir. İlk kez uygulanacak tek, kısa darlıklarda önerilir. Fakat 2 cm’den uzun, birden fazla olan ciddi darlıklarda önerilmez. Bazı hastalarda genişletme işlemi mekanik veya lazer ile yapılabilir

Önemli bir husus, Üretra darlıkları tekrar edebilir. 2 kez kapalı ameliyat geçirmiş ve tekrar eden hastalarda açık ameliyat (üretroplasti) yapılmalıdır.

Kadın üretra darlıklarının tedavisinde öncelikle mekanik genişletme (üretral dilatasyon) yapılmalıdır. Tekrar etmesi durumunda ve uygun hastalarda açık cerrahi (üretroplasti) önerilir.

Üretra darlıklarının tedavisinde en etkili yöntemdir.

Bazı hastalarda darlığın durumuna göre darlık bölgesi çıkarılır, uç uca anastomoz yapılır.

Günümüzde en popüler ve yüz güldürücü yöntem vücudun başka bir bölgesinden özellikle ağız içi; yanak, dudak, dil altından alınan dokuların (greft) dar olan bölgeye yerleştirilmesidir. Başarı oranları son derece yüksektir ve kalıcı çözüm sunmaktadır.

Üretra cerrahisinde başarıdaki en önemli kriterlerden birisi Cerrahın bu konudaki tecrübesidir.